రాజరాజు – నన్నయ (6)

సంస్కృత మహాభారత ఆంధ్రీకరణలో నన్నయ అనుసరించిన పధ్ధతుల్ని విశ్లేషిస్తూ, నన్నయ కవిత్వంలోని గుణగణాల్ని విశదపరుస్తూ ఎంతో మంది పెద్దలు ఎన్నెన్నో వ్యాసాలను వ్రాసి ప్రచురించారు ఈవరకే.

కావ్య రచనలో నన్నయ తానుగా అనుసరిస్తూ, అనుసరించదగినవిగా సూచనప్రాయంగా తెలిపిన పధ్ధతులలో విశేషమైనది అవకాశం దొరికినప్పుడల్లా మధ్యలో ముక్తకాలనదగినటువంటి నీతి బోధకాలయిన పద్యాలను జొప్పించి చెప్పడం. ఉదాహరణకు ఆంధ్ర మహాభారతం ఆది పర్వం, రెండవ అధ్యాయం లొని 172వ దైన ఈ కంద పద్యం:

“క్రోధము తపముం జెఱచును
గ్రోధమ యణిమాదులయిన గుణముల బాపుం
గ్రోధమ ధర్మక్రియలకు
బాధయగుం గ్రోధిగా దపస్వికి జన్నే!”
(ఈ పద్య భావాన్నే ఇంకా సంక్షిప్తీకరించి ‘తన కోపమె తన శత్రువు’ అని చెప్పాడు వేమన).

విడిగా చదువుకోవడానికీ, సందర్భానికి తగినట్లుగా ఉల్లేఖించడానికీ వీలయినటువంటి చక్కటి పద్యం ఇది. ఇలాంటివే ఇంకా ఎన్నో! సద్వర్తనానికి ఉపకరించే నీతి బొధకాలయిన పద్యాలను విడిగా చెప్పడం కంటె, కావ్యంలో సందర్భానికి తగినట్లుగా చొప్పించి చెప్పడం చాల ఉపయోగకరంగా నన్నయ భావించి అనుసరించి చూపిన పధ్ధతి ఇది.

ఈ పధ్ధతిని తెలుగు సినిమాలల్లో కూడా ప్రవేశపెట్టిన ఘనత స్వర్గీయ సముద్రాల రాఘవాచర్యులు (సీనియర్ సముద్రాల) గారిది. ఉదాహరణకు, భూకైలాస్ సినిమాలో పాతాళరాజు (పరమ వైష్ణవ భక్తుడు)  కొలువులో ఆయన కుమార్తె మండోదరికి సరియయిన వరుడుగా రావణుని (పరమ శివ భక్తుడు) మంత్రి సూచిస్తే, పోయి పోయి విష్ణుద్రోహియైన అతనికా అని విరుచుకుపడ్డ పాతాళరాజుకు నచ్చ చెప్పే ప్రయత్నంచేస్తూ  “లోకాలు వేరు కావచ్చు, విశ్వాసాలు వేరు కావచ్చు. అంత మాత్రాన వియ్యాలు మానుకుంటామా మహారజా!” అని  మంత్రి అన్న మాటలు….

అలాగే నర్తనశాల సినిమాలో విరాటరాజు కొలువులో అజ్ఞాతవాసం గడపడానికి మారు వేషాల్తో వెళ్ళే విషయమై జరుగుతూండిన సంభాషణలో, పాండవ పట్టమహిషియయిన ద్రౌపది ఎలా ఈ కష్టాన్ని భరిస్తూ గడంనుంచి గట్టెక్కుతుందని చింతిల్లుతున్న ధర్మరాజు నుద్దేశించి  “అనురాగం ఉన్నచోట ఆవేదన సహజమే ప్రభూ! ఆర్య పుత్రులకు లేని కష్టం నాకా!” అని ద్రౌపది అన్న మాటలూ…

ఇంకా విరాటరాజు కొలువులోకి కంకుభట్టుగా ప్రవేశించిన ధర్మరాజును చూస్తూ “ముఖవర్చస్సు చూస్తే మహారాజులా ఉన్నారు?” అని అరా తియ్య బోయిన విరాటారాజుకు సమాధానంగా “ఆకారానికీ అదృష్టానికీ అనుబంధం లేదు ప్రభూ” అని ధర్మరాజుచే చెప్పించిన మాటలూ…ఇవన్నీ సందర్భోచితంగా ఉండడమే కాకుండా అర్ధగంభీరంగా ఉండి ఆహ్లాదాన్ని కలిగిస్తాయి. సంభాషణల మధ్యలో ఇలాంటి చణుకుల్లాంటి సూక్తుల్ని సంధిస్తే సంభాషణ ఎంతగా రుచించి హృదయానికి హత్తుకుంటుందో అప్పట్లో సముద్రాల గారు గ్రహించి ఆచరణలో పెట్టారు. ఈ technique కు మూలాలన్నీ నన్నయ రచిత మాహాభారత భాగంలో సమృధ్ధిగా ఉన్నాయి.

ప్రకటనలు

స్పందించండి

Fill in your details below or click an icon to log in:

వర్డ్‌ప్రెస్.కామ్ లోగో

You are commenting using your WordPress.com account. నిష్క్రమించు / మార్చు )

ట్విటర్ చిత్రం

You are commenting using your Twitter account. నిష్క్రమించు / మార్చు )

ఫేస్‌బుక్ చిత్రం

You are commenting using your Facebook account. నిష్క్రమించు / మార్చు )

గూగుల్+ చిత్రం

You are commenting using your Google+ account. నిష్క్రమించు / మార్చు )

Connecting to %s