రాజరాజు – నన్నయ (7)

నన్నయ రచిత ఆంధ్ర మహాభారత భాగం చాలామటుకు సంస్కృత పద భూయిష్టంగా ఉంటుందన్నది ఒక మాట.  సంస్కృత పదాలు తత్సమీకరించీ, తత్భవంచెందించీ విస్తృతంగా వాడబడి కనిపిస్తాయి నన్నయ ఆంధ్రీకరించిన భారత భాగంలో. తెలుగు భాషకున్న అజంతత్వమనే లక్షణమూ, తెలుగు భాష ప్రధమా విభక్తి ప్రత్యయాలయిన ‘డు, ము, వు, లూ’ సంస్కృత పదాల తత్సమ, తద్భవీకరణలకు అనువుగానూ, ప్రోత్సాహకంగానూ ఉండి ఈ ప్రక్రియను సులభతరం చేశాయని చెప్పుకోవాలి.  భాష కల్పించిన సౌలభ్యం లేకపోతే నన్నయ చేయగలిగింది కూడా ఏమీ లేదు. 

నన్నయ రచిత భారత భాగంలో పద్యానికి నన్నయ సమకూర్చి పెట్టిన ప్రత్యేకమైన నడకలూ, కొన్ని కొన్ని పదాలను నన్నయ ఉపయోగించిన తీరూ, ఆ తరువాత కవులకు మార్గదర్శకంగా నిలిచాయి. ఇట్లాంటి వాటిల్లో చెప్పుకో దగ్గ ఒక గమ్మత్తయిన ప్రయోగం ‘ఇంతకు ఇంతయు’ అనే జంట పదానికి సంబంధించినది. ఈ జంట పదం నన్నయ వాడిన ఈ రూపంలో  తెలుగు సాహిత్యం మొత్తంలోనే చాలా అరుదుగా వాడబడి కనిపిస్తుంది. ఈ జంట పదం సౌందర్యానికి ముగ్ధుడయ్యీ, ముచ్చటపడీ శ్రీనాధుడు తన పద్యంలో ఉపయోగించుకున్నాడు.  ‘ఇంతకు ఇంతయు’ అన్న ఈ జంట పదం నన్నయ భారతంలో (ఆదిపర్వం 5వ అధ్యాయం 27వ వచనం, 28వ పద్యం) ఇలా వాడబడి కనిపిస్తుంది:

“27.వ. అంత నాదిత్యుండు నాకాశంబున కరిగిన, కొడుకుంజూచి కుంతి తద్దయు విస్మయంబంది యెద్దియుం జేయునది నేరక…

28. తరువోజ.ఏలయమ్ముని నాకు నిచ్చె నిమ్మంత్ర మిమ్మంత్ర శక్తియే నెఱుగంగ వేడి
యేల పుత్త్రకుగోరి యెంతయు భక్తి నినుదలంచితి భీతినినుడును నాకు
నేల సద్యోగర్భమిచ్చె గుమారుడేల యప్పుడుదయించె నింకెట్టు
లీలోకపరివాదమే నుడిగింతు నింతకు నింతయు నెఱుగరె జనులు”

శ్రీనాధుడీ జంట పదాన్ని తన శాలివాహన సప్త శతిలో వాడుకున్నాడు.  ఈ గ్రంధం ఇప్పటికీ అలభ్యం.  అయితే, అందులోనిదని చెప్పబడే ఒక్కటే ఒక్క పద్యం, సాహితీ లోకంలో కొన్ని దశాబ్దాలక్రితం చాలా తర్జన భర్జనలకూ వాదోపవాదలకూ కారణమైన ఈ పద్యంలో ఈ జంట పదాన్ని శ్రీనాధుడు వాడిన విధానం:

“వారణ శేయ దావగొనవా, నవవారిజమందు తేటి క్రొ
వ్వారుచునంట నీవెఱుగవా, హా ప్రియ వాతెఱ గంటు కంటి కె
వ్వారికి కెంపు రాదు, తగవా మగవారల దూఱ, నీ ప్రియుం
డారసి నీ నిజంబెరుగు నంతకు నంతయు నోర్వు నెచ్చెలీ!”       

ఈ సందర్భంలోనే ముచ్చటించుకోవాల్సిన ముఖ్య విషయం ఇంకొకటుంది. పైన చూపిన నన్నయ భారతంలోని తరువోజ పద్యం తెలుగు సాహిత్యంలో మొట్టమొదటి ప్రపంచనము (soliloquy). ఆ తరువాత ఈ ప్రక్రియ ఎన్ని చిత్రాలు పోయిందో ఇక్కడ ప్రత్యేకించి చెప్పాల్సిన పనిలేదు.  అన్నిటిలోకీ మయసభలో భంగపాటు అనంతరం దుర్యోధనుని soliloquy బహుళ ప్రచారం పొందినది.

ప్రకటనలు

స్పందించండి

Fill in your details below or click an icon to log in:

వర్డ్‌ప్రెస్.కామ్ లోగో

You are commenting using your WordPress.com account. నిష్క్రమించు / మార్చు )

ట్విటర్ చిత్రం

You are commenting using your Twitter account. నిష్క్రమించు / మార్చు )

ఫేస్‌బుక్ చిత్రం

You are commenting using your Facebook account. నిష్క్రమించు / మార్చు )

గూగుల్+ చిత్రం

You are commenting using your Google+ account. నిష్క్రమించు / మార్చు )

Connecting to %s