భారతీయ చింతన: వేదములు, ఉపనిషత్తులు, మరి కొన్ని సంగతులు (4)

ముప్ఫై ఏళ్ళ వయసులో (క్రీ.పూ.533 లో) సంసారాన్ని వదిలి అర్ధరాత్రి వేళ అడవులకు వెళ్ళిపోయాడు గౌతముడు. ఆరేండ్ల కఠిన తపస్సులో శరీరం శుష్కించి శల్యావశిష్ఠుడై ఒక చెట్టుక్రింద పడిఉన్న గౌతముడిని సుజాత అనే ఒక గొల్ల స్తీ గుర్తించి, ఆదుకొని బతికిస్తుంది.  ఆ తరువాత బుధ్ధ గయలో ఒక రావి చెట్టుక్రింద జ్ఞానోదయమైనవాడై బుధ్ధుడయినాడు గౌతముడు.  ఎనభై ఏండ్ల వయసువరకూ తన సిధ్ధాంతాలను ప్రచారంచేసి చివరకు మల్లదేశంలోని కుసినార వద్ద ఒక తోటలో నిర్యాణం చెందాడు.

వర్ణ వ్యవస్థను బుధ్ధుడు ఖండించాడు.  జన్మ ప్రధానంకాదని, గుణం మాత్రమే ప్రధానమయినదనీ బోధించాడు.  ఆత్మ, పరమాత్మ, పునర్జన్మ మొదలైన అంతుచిక్కని సమస్యలను చర్చిస్తూ జీవితాన్ని వృధా చేసుకోవద్దనీ, మానవుని చిత్త సంక్షోభానికి మూలకారణం ప్రపంచమంతా ఆవరించి ఉన్న దుఃఖమనీ చెప్పి, దుఃఖానికి కారణం కోరిక గనుక ఆ కోరికను జయించడం ప్రధమ కర్తవ్యంగా బోధించాడు.  నియమబధ్ధ జీవనం, క్రమశిక్షణ, ప్రజాసేవ లాంటివి మానవుని ఉన్నతికి మార్గాలని సూచించాడు.

దృశ్యమాన ప్రపంచంలోని గతి కంతా స్థితి మూలమని ఉపనిషత్తులు భావించి బోధించగా, అందుకు విరుధ్ధంగా స్థితికంతా గతి మూలమని బుధ్ధుడు భావించి బోధించాడు.

బౌధ్ధ తత్త్వ శాస్త్రంలో వస్తువు, ధర్మం అన్న రెండు మాటలు తరచూ వినబడతాయి.  ప్రవాహ సదృశ్యమైన జగత్పరిణామ సూత్రమే ధర్మం అన్న అర్ధంలో గౌతముడు ఆ మాటను వాడాడు.  ప్రపంచంలో ప్రతిదీ వైరుధ్యాలతో కూడుకుని ఉన్నదన్న సత్యం గౌతముని ఉపదేశాలలో పదే పదే వినిపిస్తుంది.  ఈ వైరుధ్యాన్నే గౌతముడు ‘ధఃఖం’ అని నిర్వచించాడు. తాత్త్విక రంగంలో ఇటువంటి దృక్పథాన్ని ప్రవేశపెట్టిన వ్యక్తి బుధ్ధుడే అని పెద్దలు చెబుతారు.

ఒకే కారణంనుండి అనేక ఫలితాలు పుడతాయని ఉపనిషత్తులు చెప్పాయి.  పరమాత్మ ఒక్కడే.  అతని నుండి సకల చరాచర జగత్తు పుడుతుందన్నది ఉపనిషత్సారం. పరమాత్మ స్థానంలో పదార్ధాన్ని ఉంచిన చార్వాకుల భౌతికవాద దృష్టి కూడా దీనిని అంగీకరించింది. పదార్ధం ఒక్కటే, అందులోంచి సకల ప్రపంచం ఆవిర్భవించింది అన్నది చార్వాకుల భౌతికవాద సారాంశం. బుధ్ధుడు ఈ రెండు రకాల దృక్పథాలనూ తిరస్కరించాడు.

మార్పు అస్థిరమనీ, స్థితి (పరమాత్ముడు) శాశ్వతమనీ బోధించే ఉపనిషత్తుల దృష్టి సమాజంలో సాంఘిక వ్యత్యాసాలకూ, దౌర్జన్యాన్ని సమర్ధించేందుకూ బాగా ఉపయోగపడిందనీ ఆకారణంగా లోపభూయిష్టమైనదనీ గర్హించాడు.  ఆత్మ ఒక్కటే శాశ్వతమన్న వాదననూ, పాపపుణ్యాలు శరీరానికే గాని ఆత్మకు కావన్న వాదననూ బుధ్ధుడు కఠినంగా ఖండించాడు.

ప్రకటనలు

స్పందించండి

Fill in your details below or click an icon to log in:

వర్డ్‌ప్రెస్.కామ్ లోగో

You are commenting using your WordPress.com account. నిష్క్రమించు / మార్చు )

ట్విటర్ చిత్రం

You are commenting using your Twitter account. నిష్క్రమించు / మార్చు )

ఫేస్‌బుక్ చిత్రం

You are commenting using your Facebook account. నిష్క్రమించు / మార్చు )

గూగుల్+ చిత్రం

You are commenting using your Google+ account. నిష్క్రమించు / మార్చు )

Connecting to %s