భారతీయ చింతన: వేదములు, ఉపనిషత్తులు, మరి కొన్ని సంగతులు (7)

అచార్య నాగార్జునుడు బహుముఖ ప్రజ్ఞావంతుడు. తర్కము, వేదాంతము, రసాయన శాస్త్రము, వృక్షశాస్త్రము, వైద్యవిషయ శాస్త్రములు ఇత్యాది విద్యలయందు నిష్ణాతుడు.  తర్క, వేదాంతములలో ఇతనిది శూన్య వాదం.

తార్కిక సత్యం లౌకికం, పారలౌకికం అని రెండు రకాలు. లౌకిక సత్య నిరూపణకు ములాలు ఈ లోకంలో దొరుకుతాయి గనుక అది నిరూపణ సాధ్యం, కనుక మౌలికం. పారలౌకిక సత్య నిరూపణకు మూలాలు ఈ లోకంలో దొరకువు గనుక అది నిరూపణకు అసాధ్యం, కనుక అమౌలకం. అది నిస్స్వభావం, కనుక శూన్యం.  బౌధ్ధ తత్త్వచింతన మొదటి సత్యానికి, అంటే లౌకిక సత్యానికి మాత్రమే పరిమితమయినది.

సత్యాన్ని రెండు రకాలుగా విభజించడంవల్ల నాగార్జునుడు బౌధ్ధ తత్త్వచింతన సారాన్నే మార్చివేశాడనీ, ప్రజలలో సామాన్యులు, మేధావులు అన్న విభజనకు ఇది దారి తీసిందనీ, పరమార్ధంలో అంతా శూన్యం గనుక లౌకికంగా ఎలా ప్రవర్తించినా పరవాలేదన్న నిర్లక్ష్య ధోరణికి ఇది దారి తీసిందనీ పెద్దలు చెబుతారు. శంకరుని మాయావాదం కూడా ఇలాంటి ఫలితాన్నే కలిగించిందని కూడా చెబుతారు.

బౌధ్ధ శాఖాలలో ఆఖరుది విజ్ఞాన వాదం.  దీనినే యోగాచారం అని కూడా అంటారు.  క్రీ.శ.270-350 సం.లలో జీవించిన మైత్రేయనాథుడు యోగాచార ధోరణికి మూల పురుషుడు.

భౌతిక ప్రపంచం అవాస్తవం.  అయితే ఈ ప్రపంచాన్ని గుర్తించగలిగిన భావాలేలా పుడుతున్నాయి? అంటే, ఒక కుండను తీసుకుందాం. కుండకు సంబంధించిన ముద్ర ఒకటి అనాదిగా మన చైతన్యంలో ఉంది గనుకనే కుండ కనబడగానే ఆ ముద్ర జ్వలితమై కుండను కుండగా మనం గుర్తించ గలుగుతాం.  కుండ నశిస్తుంది.  కానీ కుండకు సంబంధించిన భావం మాత్రం నశించదు.  కనుక వస్తువు తాత్కాలిక సత్యం.  భావం శాశ్వత సత్యం.

బుధ్ధిలో జ్ఞానం లేకుండా వస్తువుని ఎలా గుర్తించ గలుగుతాం? కనుక జ్ఞానమే ముఖ్యం అని విజ్ఞానవాదుల వాదన. ఇదే వాదనను శంకరాద్వైతులు చేస్తారు.  యోగాభ్యాసం ద్వారా పరమాత్మలో లీనం కావచ్చు అని భావించి బోధించారు గనుక వీరు యోగాచారు లైనారు.

బుధ్ధుని ప్రతిమా రూపంలో పూజించ రాదని చెబుతుంది హీనయానం.  పూజించ వచ్చని చెబుతుంది మహా యానం.  శూన్య వాదులు, విజ్ఞానవాదులు మహాయాన శాఖకు చెందుతారు.  బౌధ్ధాన్ని ప్రజలకు దగ్గర చేయాలి అని మహాయానం భావించి ఆచరణలో పెట్టింది.

శాతవాహన చక్రవర్తులు మహాయానాన్ని అభిమానించారు.  చిత్రకళలకు, శిల్పకళకు అపారమైన ప్రొత్సాహాన్ని  ఇచ్చారు. బౌధ్ధులలో విగ్రహారాధనకు, బుధ్ధుని ప్రతిమలను పూజించడమనే పధ్ధతికి ఇది దారి తీసింది.  హిందువులలో భక్తి తత్త్వం పెరగడానికి కూడా ప్రజానీకంలో మహాయాన బౌధ్ధం తీసుకొచ్చిన పరిణామలు కొంతలో కొంతగానైనా తోడ్పడ్డాయని పెద్దలు చెబుతారు.

ప్రకటనలు

2 thoughts on “భారతీయ చింతన: వేదములు, ఉపనిషత్తులు, మరి కొన్ని సంగతులు (7)

స్పందించండి

Fill in your details below or click an icon to log in:

వర్డ్‌ప్రెస్.కామ్ లోగో

You are commenting using your WordPress.com account. నిష్క్రమించు / మార్చు )

ట్విటర్ చిత్రం

You are commenting using your Twitter account. నిష్క్రమించు / మార్చు )

ఫేస్‌బుక్ చిత్రం

You are commenting using your Facebook account. నిష్క్రమించు / మార్చు )

గూగుల్+ చిత్రం

You are commenting using your Google+ account. నిష్క్రమించు / మార్చు )

Connecting to %s