ఉలి వెలుగులు : లేపాక్షి (5)

ఊయల మండపం - లేపాక్షి

శాతవాహనుల కాలంలో బౌధ్ధ మత ప్రభావంతో స్తూప, చైత్య, విహార, గుహాలయాల నిర్మాణంలో ఆంధ్ర శిల్పుల పనితనం అందరూ ఎరిగినదే.  అమరావతి, నాగార్జున కొండ, ఘంటసాల, జగ్గయ్యపేట, ఉండవల్లి ఇత్యాది ప్రదేశాలలో ఇప్పటికీ పదిలంగా ఉన్న బౌధ్ధమతానికి చెందిన అవశేషాలు ఇందుకు నిదర్శనాలుగా నిలుస్తాయి. తరువాతి కాలంలో పల్లవులు, చాళుక్యులు, చోళులు, హొయసలులు మొదలగు రాజవంశాలు ఇచ్చిన ప్రోత్సాహంతో దక్షిణ భారతంలో హిందూ దేవాలయాల నిర్మాణం విస్తృతంగా కొనసాగి దేనికదే ఒక రీతిగా రూపు దిద్దుకుని విలసిల్లాయి.  ఆలయాల నిర్మాణంలో పల్లవులది ఒక ప్రత్యేకమైన శైలి.  చాళుక్య, చొళులది ఒక రకమైన శైలి. హొయసలులది మరొక రకమైన అద్భుతమైన శైలి. ఈ మూడింటిలో సాధారణాంశాలు బోలెడున్నా, దేనికదే ప్రత్యేకమైన శైలిగా చెప్పుకోదగ్గ, గుర్తించదగ్గ అంశాలూ ఉన్నాయి. శిల్ప నిర్మాణానికి అప్పటిదాకా ఆనవాయితీగా వస్తూండిన granite శిలను కాదని, వారు నివసిస్తూండిన ప్రాంతాలలో దొరికిన chloritic schist (soap stone) ని తీసుకుని నిర్మాణం సాగించారు హొయసలులు. శిల్పంలో కాలి గోటితో సహా ఇంకా అత్యంత సూక్ష్మమైన సంగతులను కూడా చెక్కి చూపించడానికి ఈ రకపు రాయి అనువుగా ఉండడం ఇందుకు కారణం అని చెబుతారు. ఆలయం ఉన్న ప్రాంగణంలో ప్రధాన ఆలయాన్ని ‘జగతి’ అని పిలవబడే ఒక నక్షత్రాకార elevated platform మీద నిర్మించడం కూడా వీరు ప్రత్యేకంగా అవలంబించిన శైలి. బేలూరు, హాళేబీడులలో ఉన్న చేన్నకేశవ, హొయసలేశ్వర దేవాలయాలను ఒక్క సారి గుర్తుకు తెచ్చుకుంటే ఇది విశదమౌతుంది. ఈ అన్నిటిలోని అత్యుత్తమ అంశాలను తీసుకుని రూపు దిద్దుకున్నది విజయనగర రాజుల కాలంలో విలసిల్లిన శిల్ప నిర్మాణ శైలి. అయితే, విజయనగర రాజుల కాలంలోని శిల్పులు ఆలయ నిర్మాణానికి మళ్ళీ వెనుకటి పధ్ధతినే, అంటే granite శిలనే వాడకంలో పెట్టారన్నది ఒక ప్రధానాంశం. granite శిల మీదనే హొయసలుల పధ్ధతిలో సూక్ష్మమైన సంగతులను చెక్కి చూపించడానికి ప్రయత్నించి అందులో చాలా వరకు సఫలీకృతులైన శిల్ప రీతి వీరిది. అందుకు లేపాక్షి ఒక ప్రధానమైన సాక్షి.

ప్రకటనలు

స్పందించండి

Fill in your details below or click an icon to log in:

వర్డ్‌ప్రెస్.కామ్ లోగో

You are commenting using your WordPress.com account. నిష్క్రమించు / మార్చు )

ట్విటర్ చిత్రం

You are commenting using your Twitter account. నిష్క్రమించు / మార్చు )

ఫేస్‌బుక్ చిత్రం

You are commenting using your Facebook account. నిష్క్రమించు / మార్చు )

గూగుల్+ చిత్రం

You are commenting using your Google+ account. నిష్క్రమించు / మార్చు )

Connecting to %s