సాహిత్యంలో ప్రకృతి – (4)

“ఉ. శారదరాత్రు లుజ్జ్వలలసత్తర తారకహారపంక్తులం
జారుతరంబు లయ్యె వికసన్నవకైరవగంధ బంధురో
దారసమీర సౌరభము దాల్చి సుధాంశు వికీర్యమాణ క
ర్పూర పరాగ పాండురుచిపూరములం బరిపూరితంబులై.”

శరత్కాలంలో ఒక నాటి రాత్రి. చంద్రుడు కర్పూర పరాగం లాంటి వెన్నెలను కురిపిస్తున్నాడు. ఇలాంటి చంద్రుణ్ణి చూసి అప్పుడే వికసించినటువంటి తెల్లకలువల నుంచి వెలువడుతూన్న గంధాన్ని తనలో కలుపుకుని గాలి మత్తుగా వీస్తొంది.  అలా కాస్తూన్న వెన్నెలనూ ఇలా వీస్తూన్న గాలినీ వహించి చుక్కలు మైమరచి మెరుస్తూంటే ఆ మెరుపులో రాత్రులు ఇంకా మెరిసిపోతున్నాయి. ఇదీ ఈ పద్యపు భావం.

నన్నయ రచిత మహాభారతంలోని అరణ్యపర్వంలో నన్నయ చివరి పద్యం ఇది. ఇక్కడితో ఆంధ్ర మహాభారత రచనలో నన్నయ పాత్ర ముగిసింది. ఇంతటి ఆహ్లాదకరమైన ప్రకృతి చిత్రాన్ని కళ్ళకు కట్టినట్లు అక్షరబధ్ధం చేసిన నన్నయ లేఖిని అక్కడితో ఏ కారణాల వల్లనో దీర్ఘ విశ్రాంతి తీసుకుంది.

తెలుగు పద్య సాహిత్యం ప్రబంధ రచనా కాలానికి చేరుకునే సరికి, ప్రబంధాలలో ప్రకృతి వర్ణన ఒక తప్పనిసరి భాగమైపోయింది. ప్రకృతిని అద్భుతంగా వర్ణించి చూపిన పద్యాలు ప్రబంధాలలో చాలా ఎక్కువగానే కనిపిస్తాయి. తెలుగులో పంచ ప్రబంధాలలో ఒకటైన కృష్ణదేవరాయల ‘ఆముక్తమాల్యద’లోని పద్యాలు దేనికదే సాటిలేనిదిగా చెప్పుకోవచ్చు. అయితే, మహారాజు కదా, పద్య రచనలో కృష్ణరాయనిది తన రాజసానికి తగ్గట్లుగానే నారికేళపాకం. ఏదో కొంత వ్యాఖ్య సహాయం లేకుండా పద్య భావాన్ని ఒక పట్టాన అర్ధం కానివ్వడు. ఉన్న పద్యాలలో, ఒకింత సరళమైన పద్యం, విలుబుత్తూరి వర్ణనలోనిది, చంపకమాలా వృత్తం లోనిది:

“మలయపుగాలి రేలు వనమాలి విమానపతాక ఘల్లుమం
చులియ పసిండిమువ్వగమి నొక్కొకమాటు కదల్పి నుల్కి మి
న్నలము తదీయ హేమవరణాంచల చంపక శాఖలందు బ
క్షులు రొద సేయ వేగె నని కూడుదు రల్కలు దేఱి దంపతుల్.”

‘రాత్రులలో వీచే కొండగాలి (విలుబుత్తూరులో) స్వామి కోవెల ధ్వజస్థంభానికి ఉన్నటువంటి బంగారు మువ్వలను ఒక్కొకమాటే కదల్చడం వలన ఘల్లుమని చప్పుడులు కాగా, ఆ కోవెల బంగారు ప్రాకారం వెంబడే ఉన్నటువంటి సంపెంగ కొమ్మలలో నిద్రిస్తూ ఉన్న పక్షులు ఆ చప్పుడులకు అదిరి పడి లేచి కూయగా, ఆ సవ్వడికి ఇక తెల్లవారవచ్చిందని భ్రమసి అప్పటిదాకా ఉండిన అలకలు మాని దంపతులు ఒకటౌతారు’ అని ఈ పద్య భావం.

రాజుని చేయకుండా వదిలేసి ఉన్నట్లయితే, హాలుని లాగా, ఆ కాలపు సామాన్య జనజీవనంలోని ఎన్నెన్నో సంగతులను అక్షరబధ్ధం చేసి ఉండేవాడేమో క్రిష్ణరాయలు అని నాకు అనిపిస్తూ ఉంటుంది.

(అయిపోయింది)

ప్రకటనలు

స్పందించండి

Fill in your details below or click an icon to log in:

వర్డ్‌ప్రెస్.కామ్ లోగో

You are commenting using your WordPress.com account. నిష్క్రమించు / మార్చు )

ట్విటర్ చిత్రం

You are commenting using your Twitter account. నిష్క్రమించు / మార్చు )

ఫేస్‌బుక్ చిత్రం

You are commenting using your Facebook account. నిష్క్రమించు / మార్చు )

గూగుల్+ చిత్రం

You are commenting using your Google+ account. నిష్క్రమించు / మార్చు )

Connecting to %s