తెలుగు నాటకాలు – మరి కొన్ని సంగతులు (2)

లక్ష్మీకాంతంగారి ‘హరిశ్చంద్ర’ లోని ‘తిరమై సంపదలెల్ల’ పద్యాన్ని తలచుకున్నప్పుడల్లా, నాకు ఏ నాటకంలోనిదీ, కావ్యంలోనిదీ కానిదైన ఈ క్రింది పద్యం స్ఫురణకు వస్తుంది:

“చూడంజూడ మహా శ్మశాన మనిపించున్ నాకు నీ లోక, మిం
దేడన్ గాలిడబోవ నేరిపయినో యే వేయుచున్నట్టులే
లో డక్కయ్యెడిగాని నీ మహిమ యాలోనే నివారించి, నీ
క్రీడారంగమటన్న మాట స్మృతికిం గీలించు మృత్యుంజయా!”

మహాద్భుతమైన ధారతో, చదవగానే ఒంటిని ఒకవిధమైన జలదరింపుకు గురిచేసే పద్యం ఇది. మాధవపెద్ది బుచ్చి సుందరరామ శాస్త్రి గారిది, వారు ఆశువుగా చెప్పింది, కాదు పాడింది, తమ ‘కవన కుతూహలం’ లో అబ్బూరి వరదరాజేశ్వరరావు గారు గ్రంథస్తం చేయడం వలన తెలుగు సాహితీలోకానికి తెలిసింది. అలా కాకపోయున్నట్లయితే,  ఈ పద్యం తెలియకుండానే జీవితం గడిచి పోయివుండేది గదా! అనుకుంటే మళ్ళీ ఒకసారి ఒళ్ళు జలదరిస్తుంది.

వరదరాజేశ్వరరావుగారు వివరించిన సందర్భం ఇది:

ఒక సాయంత్రం వారూ, సుందరరామ శాస్త్రిగారూ తెనాలిలో (సుందరరామ శాస్త్రిగారు తెనాలి వాస్తవ్యులు) కాలవ పక్కనుంచి నడిచి వెళ్తున్నారట. సుందరరామ శాస్త్రిగారు కాళ్ళకి చెప్పులు గూడా ధరించకుండా నడుస్తున్నారు. నడుస్తూండగా దారిలో ఆయన అడుగు (పాదం)  కాలవ వొడ్డున ఉన్న రెండు, మూడు బొమికల మీద పడబోగా, చూసి, వరదరాజెశ్వరరావుగారు శాస్త్రిగారి చెయ్యిపట్టుకుని ఆపి, వాటిని చూపించి, క్రింద చూస్తూ నడవమని చెప్పబోయేంతలో, శాస్త్రిగారు వరదరాజెశ్వరరావుగారి భుజం మీద చెయ్యివేసి, చూపులను ఆకాశం వంకకు మరల్చి, ఒక్కసారిగా అందుకుని ఉఛ్ఛస్వరంలో ఆలాపించిన పద్యం అట ఇది. శాస్త్రిగారి ఆలాపనలో ఈ పద్యం వింటుంటే ‘కాళ్ళు వణికినై, భయం వేసింది’ అని వ్రాసారు వరదరాజేశ్వరరావుగారు. ఇదీ ఈ పద్యం కథ!

తెలుగులో నిండైన అర్ధం గలిగిన, మంచి ధార గలిగిన పద్యాన్ని వ్రాయడం (చెప్పడం) ఒక కళ అయితే, వ్రాసిఉన్న పద్యాన్ని భావయుక్తంగానూ, సుబోధకంగానూ చదవడం, అంతకు మించి పాడడం ఇంకో కళ. తెలుగు కావ్యాలలోని పద్యాలను మించి రంగస్థల పద్యాలు (సత్యహరిశ్చంద్రలోనివీ, పాండవోద్యోగవిజయాల లోనివీ, గయోపాఖ్యానం లోనివి, ఇంకా ఇలాంటివే చాలా నాటకాలలోనివి) అక్షరం ముక్క రాని వాళ్ళ నోళ్ళల్లోకి కూడా అతిసుళువుగా వెళ్ళిపోవడానికి కారణం వాటిని హృద్యంగా పాడడమెలాగో పండితుల, గురువుల సహాయంతో తెలుసుకుని, సాధనచేసి ఆతరువాత రంగస్థలంపై పాడి వినిపించిన కళాకారులే అనడం ఎంతమాత్రం అతిశయోక్తి అవదు.

పద్యం చదవడంలో చెళ్ళపిళ్ళ వెంకటశాస్త్రిగారినీ, వేలూరి శివరామశాస్త్రి గారినీ, ఆఖరికి విశ్వనాథ సత్యనారాయణ గారిని మించిన ప్రజ్ఞ కలవారు సుందరరామశాస్త్రిగారు అని సమకాలికులు చెప్పగా వినినట్లు వ్రాశారు వరదరాజేశ్వరరావు గారు, కవనకుతూహలంలో. కవిత్వం కడుపునింపుతుందని నమ్మి భంగపడినవాళ్ళలో సుందరరామశాస్త్రిగారొకరు.

సుందరరామశాస్త్రిగారి మీద చెళ్ళపిళ్ళ వెంకటశాస్త్రిగారి పద్యం, అంతే అద్భుతమైనది, వరదరాజెశ్వరరావుగారు చెప్పడంవలన తెలిసినదే, ఈ క్రింద ఉదాహరించినది:

“అగు నితడు స్వయం వ్యక్తుడు
భగవంతుడు గురువు, వీని పాండితికేనో
నగుబాటుం గురువును వీ
ని గుణాఢ్యత్వమ్ము మాన నీయమ్మెందున్.”

పై పద్యంలో ‘స్వయం వ్యక్తుడు’ అన్న మాట – ఆ ఒక్క మాట చాలు సుందరరామశాస్త్రిగారి ప్రతిభామూర్తి కళ్ళ ముందు కట్టడానికి. ఈ ‘స్వయం వ్యక్తుడు’ అన్న మాట సుందరరామశాస్త్రిగారిని గురించిన సందర్భంలో తప్ప తెలుగు సాహిత్యంలో మరెక్కడా ఎవరిచేతా ప్రయోగింపబడగా నేను చదవలేదు.

ప్రకటనలు

స్పందించండి

Fill in your details below or click an icon to log in:

వర్డ్‌ప్రెస్.కామ్ లోగో

You are commenting using your WordPress.com account. నిష్క్రమించు / మార్చు )

ట్విటర్ చిత్రం

You are commenting using your Twitter account. నిష్క్రమించు / మార్చు )

ఫేస్‌బుక్ చిత్రం

You are commenting using your Facebook account. నిష్క్రమించు / మార్చు )

గూగుల్+ చిత్రం

You are commenting using your Google+ account. నిష్క్రమించు / మార్చు )

Connecting to %s