తెలుగు కావ్యాలు – కుమారసంభవం (4)

నన్నెచోడదేవుని ‘కుమార సంభవం’ (4)

“వీంగు నపారసత్త్వ గుణవిస్ఫురణం బరమేశ్వరోరువా
మాంగమునందు మున్నుదయమై నియమస్థితి గొల్చి తద్దయున్
లోంగొని పేర్మితో నఖిలలోకములుం దగగాచుచున్నవే
దాంగు ననంతు విష్ణు గమలాధిపు సంస్తుతి దేల్తు సమ్మతిన్.”

ఉత్పలమాల వృత్తంలోని పద్యం – కుమార సంభవం, ప్రథమాశ్వాసం, నాల్గవ పద్యం ఇది.

ఈ పద్యాన్ని స్మరించుకోవడానికి ముఖ్యమైన కారణం, ఈ పద్యం ప్రథమ పాదంలోనూ, మూడవ పాదంలోనూ వాడిన ‘వీంగు’ ‘లోంగొని’ అనే పదాలూ, వీటితో ‘వామాంగము ‘ ‘వేదాంగు ‘ అనే పదాలలోని పూర్ణబిందుపూర్వకాక్షరం ‘గ’ కు చెల్లించిన ప్రాసమైత్రి.

ఈ ‘వీంగు’ ‘లోంగొను’ అనే పదాలు ఖండబిందు యుక్తంగా ‘వీఁగు’ ‘లోఁగొను’ అనే వాటికి పూర్వరూపాలు.  ఇప్పుడు ఇవి ఖండబిందువును కూడా విడిచిపెట్టి బిందురహితంగా ‘వీగు’ ‘లోగొను’ అనే రూపాలలో మిగిలి ఉన్నాయి.

ఈ ప్రయోగాలనే నన్నెచొడుని ప్రాచీనతకు నిదర్శనాలుగా పూజ్యులు మానవల్లి వారు చూపి, నన్నయ కవిత్వంలో గానీ, ఆ తరువాతి కవుల ప్రయోగాలలో గానీ ఇలాంటి ప్రయోగాలు లేని కారణంగా నన్నెచొడుని నన్నయకంటే పూర్వునిగా నిలబెట్టే ప్రయత్నం చేశారు. “నన్నెచోడుడు నన్నయకంటె పూర్వుడని కుమార సంభవము నందలి వ్యాకరణ ఛ్ఛందో విశేషాత్మకాపూర్వపద ప్రయోగములు సహస్ర ముఖముల ఘోషించుచున్నవి” అంటూ పూజ్యులు మానవల్లి వారు చూపిన ఉదాహరణలలో రెండు పద్యాలు ఈ క్రిందివి:

“పోండిగ నగజ తపశ్శిఖి
మూండు జగంబులను దీవ్రముగఁ బర్విన బ్ర
హ్మాండము గాఁచిన కాంచన
భాండముక్రియఁ దాల్చెఁ దత్ప్రభాభాసితమై.” (షష్టాశ్వాసం, 157వ పద్యం)

“వీండేమి సేయుఁ బంచిన
వాం డుండఁగ నిక్కమునకు వధ్యుఁడుగా నా
ఖండలుఁడు గాక యేసిన
వాండుండఁగ నేమిసేయు వరశర మనిలోన్.” (దశమాశ్వాసం, 155వ పద్యం).

పూర్ణార్ధ బిందుప్రాసము — అంటే దీర్ఘముమీది అరసున్నను నిండుసున్నగా చేసి సిధ్ధపూర్ణానుస్వార పూర్వాక్షరముతో ప్రాసను చెల్లించడం అన్నది పై పద్యాలలోని ఛ్ఛందోవిశేషం. నన్నయకానీ, ఆ తరువాతి కవులుగానీ ఈరకపు ప్రాసను ఎక్కడా వాడి యుండలేదనీ, ఇట్టి ప్రాసమైత్రి నన్నయకు పూర్వం వుండియుండును కాబట్టి నన్నెచోడుడు నన్నయకు పూర్వుడు కావలయుననీ, ‘ఇది పూర్ణార్ధబిందుప్రాసముకాదు, కవి ఈ శబ్దములను పూర్ణబిందుయుతములుగనే వాడాడు’ అనుకున్నా, పూర్వమొకప్పుడు పూర్ణమై యుండిన బిందువు తరువాత్తరువాత ఖండబిందువయినట్లు భాషాచరిత్రనుబట్టి తెలుస్తుంది కాబట్టి, అప్పుడుకూడా నన్నయకంటె నన్నెచోడుడు పూర్వుడే అవుతాడు అన్నది మానవల్లివారి వాదన.

ఇక అసలు పద్యం యొక్క అర్ధం విషయానికొస్తే:

‘వీంగు (వీఁగు) – అపార సత్త్వగుణ – విస్ఫురణన్ – పరమేశ్వరు (ని) – ఉరు వామాంగము నందు’ — విజృంభించు అపారమైన  సత్త్వగుణముయొక్క స్ఫూర్తితో పరమేశ్వరుని (శరీరంలో) యెడమభాగమందు,

‘మున్ను – ఉదయమై – నియమస్థితి – కొల్చి’ — పూర్వం ఉద్భవించి నిష్ఠతో  అతనిని సేవించి,

‘తద్దయున్ – లోంగొని (లోఁగొని) – పేర్మితో – అఖిల లోకములుం – తగ కాచుచున్న’ — (అతని అనుగ్రహముతో) ఎల్లలోకములను ప్రేమతో వశపరచుకొని సముచితముగా కాచుచున్న,

‘వేదాంగున్ – అనంతున్ – విష్ణున్ – కమలాధిపున్’ — వేదమునే శరీరముగా గలవాడూ, అంతములేనివాడూ, కమలాధిపుడూ అయిన విష్ణువును,

‘సంస్తుతిన్ – తేల్తు – సమ్మతిన్’ — మంచి స్తోత్రముతో, సమ్మతితో, సంతోషపెట్టెదను.

ఈ పద్యంలో పైకి కనబడేది విష్ణు స్తుతి. అంతరంగా, విష్ణువు ఉద్భవానికీ, ఆయన సముచితంగా అఖిల జగత్తునూ కాచుకోవడానికీ కారణమైనది శివతత్త్వమే అన్నది లీలామాత్ర ధ్వని.

 

ప్రకటనలు

స్పందించండి

Fill in your details below or click an icon to log in:

వర్డ్‌ప్రెస్.కామ్ లోగో

You are commenting using your WordPress.com account. నిష్క్రమించు / మార్చు )

ట్విటర్ చిత్రం

You are commenting using your Twitter account. నిష్క్రమించు / మార్చు )

ఫేస్‌బుక్ చిత్రం

You are commenting using your Facebook account. నిష్క్రమించు / మార్చు )

గూగుల్+ చిత్రం

You are commenting using your Google+ account. నిష్క్రమించు / మార్చు )

Connecting to %s